درود!!

دانشگاه مطالعات آفریقاو شرق شناسی دانشگاه لندن جلسه سخرانی ویژه ای با عنوان "بررسی نقشه های تاریخی ایران از دوران باستان تا اویل قرن بیستم"در این دانشگاه برگذار کرد.این نمایشگاه به کوشش و اداره و طراحی خاورمیانه شناس ایرانی «سیروس علایی» تشکیل گردیده است.ایشان در مدت 20سال مقام سرپرستی ومدیریت برخی از موسسات و شرکتهای مهندسی مشغول کار و فعالیت بوده است و به انگلستان نقل مکان کرد تادر حوزهای مربوط به رشتهتخصصی خود به کار وتدریس بپردازد.جغرافی دانان ایرانی همانند بلخی،استخری،قزوینی ودیگران نخستین کسانی بودند که سهم عمده ای در رونق و گسترش این رشته از دانش جغرافیا ،یعنی کارتوگرافی در سرتاسر دوران اسلامی(از قرن هشتم تا چهاردهم میلادی)داشته اند.نخستین اقدام ابتکاری دراین حوزه هنگامی صورت گرفت که «اولریوس» در نقشه های جدیدی که از سرزمین پارس در سال 1646 ارائه داد(قابل ذکر است این نقشه به طور مضحکی رسم شده وبه دور از واقعیت است) ،شکل بیضوی دریای کاسپین را به صورت زاویه عمودی تغییر دادو عرض جغذافیایی برخی از استان های شمالی را در کناره این دریا تصصیح کرد.

نقشه اولریوس تا هفت دهه بعد در تمامی نقشه های کارتوگرافی که از ایران ارئه شده بود ،نفوذ داشت تا سال 1720 که بررسی های جغرافیایی کاملی توسط روسها در تهیه نقشه جغرافیایی مربوط به دریای کاسپین صورت گرفت. البته نقشه برداران هلندی،فرانسوی و آلمانی نیز دراین زمینه فعال بودنداما در نهایت همکاران انگلیسی بودند که طی قرن 19 میلادی یرپایه بررسی های و روشهای تازه،به طور برجسته ای موفق به تکمیل وتوسعه نقشه برداری درایران شدند این بررسی ها متاثر از مطالعات و تحقیقاتی بود که درهند انجام گرفت.برخی از این نقشه ها که به انگیزه سیاسی طراحی شده بود ،بلوچستان ایران را به عنوان استانی مجزا از ایران نمایش می داد(مانند حال که بعضی از کشورها به خیال واهی جدایی چنین نقشه هایی دارند ..البته به گمانم در خواب غفلت تشریف دارند)تا سال1872 که کمسیون گلداسمیت مرزهای شرقی کشور را مشخص و تثبیت کرد.دوران پهلوی برخی از موسسات کارتوگرافی و نقشه برداری در ایران شکل گرفت که ماحصل تلاش آنان تعدای بیشماری از نقشه های جدید و مدرن کشور ایران واستانهای آن است که از سال 1930 تا حال حاضر در این کشور تهیه وچاپ می شود.(لازم به توضیح است که این نقشه ها به کمک ارتش آمریکا ودر مقیاس 1:25000 ثبت شده است و حتی در حال حاضر هم به عنوان یک منبع معتبر در داخلو خارج استفاده میگردد)مطالب مربوط به آقای دکتر سیروس علایی را می توان در تعداد بیشماری از مجلات و رورنامه های اروپا جستجو کرد وبخصوص در دایره المعارف ایرانیکا پیدا کرد .